Jeśli chcesz zacząć przygodę z Ireną Małysą, najlepiej sięgnąć po „W cieniu Babiej Góry”, czyli pierwszy tom serii o Baśce Zajdzie, a dopiero później czytać kolejne części i osobne powieści autorki. Taka kolejność pozwala śledzić rozwój bohaterki, rosnące napięcie kryminalne i w pełni poczuć klimat Babiej Góry oraz kryminalnego Krakowa – w tym tekście znajdziesz uporządkowaną listę książek, sugerowaną kolejność lektury i podpowiedzi, od czego zacząć czytanie w zależności od Twoich czytelniczych upodobań.
Jakie książki napisała Irena Małysa?
Irena Małysa to autorka, która w ciągu kilku lat zbudowała rozpoznawalne uniwersum kryminalne, a równocześnie stworzyła ciepły cykl dla dzieci o zwierzętach. Z wykształcenia jest pedagogiem specjalnym, prowadzi własną firmę i dom tymczasowy dla psów, co mocno widać w jej wrażliwości na ludzkie emocje i zwierzęce wątki. Wszystkie współczesne powieści wydaje Wydawnictwo Mova, stawiając na połączenie zagadki kryminalnej z elementami ludowości, magii i historii.
W dorobku autorki można wyróżnić trzy wyraźne linie: serię kryminałów z Baśką Zajdą, osobny kryminał krakowski oraz serię dziecięcą. Dzięki temu jej bibliografia jest różnorodna – od mrocznych historii spod Babiej Góry po pełne czułości opowieści o psach i kotach.
Seria Baśka Zajda
Cykl o byłej policjantce z Zawoi to trzon twórczości Małysy. Seria łączy sensację, thriller i klasyczny kryminał, a tłem jest Babia Góra, góralski folklor oraz lokalne tajemnice. Akcja obejmuje zarówno rodzinne strony bohaterki, jak i Kraków, w którym Baśka wcześniej służyła w policji. W 2026 roku seria liczy pięć tomów, a czytelnicy wysoko oceniają ją na portalach książkowych.
Krakowski kryminał „Mosty na Wiśle”
„Mosty na Wiśle” to oddzielna historia, w której głównym bohaterem staje się Kraków i zbrodnie sięgające czasów II wojny światowej oraz lat 90. XX wieku. Małysa rezygnuje tu z Baśki Zajdy, ale zachowuje swój styl: mocne emocje, historyczne tło, zagadkę z przeszłości oraz współczesne śledztwo. Dla miłośników miejskich kryminałów to naturalny kolejny krok po serii babiogórskiej.
Seria dziecięca „Psia chatka”
Ostatnie lata przyniosły zwrot w stronę młodszych czytelników. Cykl „Psia chatka” – mocno inspirowany realnym domem tymczasowym, który prowadzi autorka – pokazuje przygody psów, kotów i dzieci uczących się odpowiedzialności. W 2026 roku ukazały się dwa tomy: „Szczeniaki w potrzebie” i „Trening czyni mistrza”, a czytelnicy doceniają w nich proste, ale poruszające lekcje empatii.
Twórczość Ireny Małysy dzieli się wyraźnie na mroczną serię kryminalną o Baśce Zajdzie, historyczny kryminał krakowski oraz ciepłe, zwierzęce opowieści dla dzieci z cyklu „Psia chatka”.
Irena Małysa – w jakiej kolejności czytać serię Baśka Zajda?
Seria z Baśką Zajdą ma wyraźną ciągłość fabularną i emocjonalną, dlatego dla pełnej satysfakcji warto zachować kolejność wydań. Śledzisz wtedy zarówno rozwój bohaterki, jak i relacje z jej bliskimi, a drobne nawiązania między tomami stają się dużo wyraźniejsze.
Chronologiczna kolejność tomów Baśki Zajdy
Tak prezentuje się podstawowa kolejność czytania całej serii kryminałów z Baśką Zajdą:
- „W cieniu Babiej Góry” – debiut z 2021 roku i pierwszy tom cyklu, w którym Baśka wraca z Krakowa do rodzinnej Zawoi i wikła się w sprawę śmierci przyjaciółki na Babiej Górze.
- „Więcej niż jedno życie” (2022) – śledztwo wokół śmierci lekarki Marty Kuc w szpitalu pediatrycznym w Krakowie i wątek charytatywnej zbiórki na leczenie ciężko chorego chłopca.
- „Daleko od Babiej Góry” (2023) – kryminał osadzony częściowo poza rodzinnymi stronami bohaterki, z rozbudowanym tłem obyczajowym i prywatnym życiem Baśki.
- „Demony Babiej Góry” (2024) – powrót do mroczniejszych, górskich klimatów, w których wracają lokalne legendy, sekrety z przeszłości i silny ładunek emocjonalny.
- „Polowanie na Babiej Górze” (2025) – piąty tom, rozwijający znany już czytelnikom krajobraz Babiej Góry, z kolejną niebezpieczną intrygą z udziałem Baśki.
Dlaczego warto zacząć od „W cieniu Babiej Góry”?
Debiutancka powieść Małysy nie tylko otwiera serię, ale też wprowadza w cały świat Baśki Zajdy: jej traumę zawodową, powody odejścia z policji w Krakowie, rodzinne relacje oraz więź z górskim krajobrazem. To właśnie tutaj po raz pierwszy pojawia się śledztwo splatające śmierć przyjaciółki z katastrofą lotniczą z 1969 roku. Czytelnik poznaje historię Zawoi i specyfikę Babiej Góry – surowej, ale magnetycznej.
Sięgając najpierw po późniejsze tomy, tracisz część kontekstu emocjonalnego. Autorka stopniowo pokazuje, skąd bierze się twardość Baśki, dlaczego tak reaguje na przemoc wobec dzieci czy nadużycia władzy. Pierwszy tom to także najlepszy test, czy odpowiada Ci połączenie góralskiego temperamentu, legend i realistycznych wątków kryminalnych.
Czy można czytać serię w innej kolejności?
Każda książka zawiera osobną sprawę kryminalną, więc czysto technicznie da się zacząć od któregoś z późniejszych tomów, na przykład od „Demonów Babiej Góry” czy „Daleko od Babiej Góry”. W takim scenariuszu fabuła głównego śledztwa pozostanie zrozumiała, ale prywatne życie Baśki – jej związki, przyjaźnie i dawne rany – będzie mniej czytelne.
Dla osób, które:
- są szczególnie wrażliwe na motyw śmierci dziecka lub choroby,
- wolą mocno szpitalne realia omijać szerokim łukiem,
- szukają najpierw historii mocno osadzonej w górskim folklorze,
- planują czytać wybrane tomy, niekoniecznie wszystkie
lepszym wyborem po „W cieniu Babiej Góry” może być „Daleko od Babiej Góry”, a dopiero później „Więcej niż jedno życie”. Jednak dla zdecydowanej większości czytelników kolejność wydawnicza jest najbardziej naturalna.
Serię o Baśce Zajdzie najlepiej czytać dokładnie tak, jak ukazywały się kolejne tomy: od „W cieniu Babiej Góry” aż po „Polowanie na Babiej Górze”.
Od której książki Ireny Małysy zacząć czytanie?
Wybór pierwszego tytułu zależy od tego, czego szukasz: mrocznego kryminału, historii z silnym tłem historycznym, czy może rodzinnej lektury z perspektywy psa. Można wyróżnić kilka bezpiecznych punktów startowych – każdy prowadzi w nieco inną stronę jej twórczości.
Start dla fanów kryminałów – Baśka Zajda
Jeśli interesuje Cię przede wszystkim kryminał, sensacja i thriller, najnaturalniejszym początkiem będzie „W cieniu Babiej Góry”. To książka, która osiągnęła status bestsellera, zebrała tysiące ocen około 7/10 i zbudowała społeczność czytelników wiernie śledzących dalsze losy Baśki. Wątki obyczajowe pojawiają się, ale pozostają podporządkowane zagadce kryminalnej.
Dla osób, które lubią:
- górskie scenerie i lokalny koloryt,
- motyw powrotu w rodzinne strony po zawodowym wypaleniu,
- śledztwa powiązane z wydarzeniami sprzed lat,
- bohaterkę po przejściach, ale bez skrajnych póz „twardzielki”
seria Baśka Zajda będzie bardzo trafionym wyborem. Kolejne tomy – „Więcej niż jedno życie”, „Daleko od Babiej Góry”, „Demony Babiej Góry” i „Polowanie na Babiej Górze” – można później czytać niemal w czytelniczym maratonie.
Start dla fanów historii i miejskiego klimatu – „Mosty na Wiśle”
Osoby, które nie przepadają za górskim tłem, ale kochają miejskie kryminały, mogą zacząć od powieści „Mosty na Wiśle”. To książka mocno osadzona w Krakowie – zbrodnie z czasów okupacji niemieckiej splatają się tu ze sprawą z lat 90., gdy w mieście zaczynają ginąć Niemcy. Autorka pokazuje, jak dawne traumy potrafią przeżyć całe dekady.
Dla czytelników, którzy cenią:
- mroczną historię miasta jako pełnoprawnego bohatera,
- przeplatanie dwóch planów czasowych,
- powieści z wątkami II wojny światowej,
- kryminały bez konieczności znajomości długiej serii
„Mosty na Wiśle” to dobry jednoksiążkowy start z twórczością Małysy. Później, jeśli styl przypadnie Ci do gustu, możesz spokojnie przerzucić się na serię z Baśką.
Start dla rodzin i młodszych czytelników – seria „Psia chatka”
Jeżeli szukasz czegoś do wspólnego czytania z dzieckiem, lepszym początkiem będzie „Szczeniaki w potrzebie”, czyli pierwszy tom cyklu „Psia chatka”. Opowieści bazują na codzienności domu tymczasowego dla psów i uczą troski o zwierzęta, wrażliwości oraz cierpliwości. Kolejny tom – „Trening czyni mistrza” – rozwija znane już dziecku miejsce i bohaterów.
W tej serii mocno czuć zawodowe doświadczenia autorki jako pedagoga specjalnego i opiekunki zwierząt. To dobry wybór, jeśli chcesz wprowadzić młodego czytelnika w świat odpowiedzialnej opieki nad psem czy kotem, bez zbyt trudnych, kryminalnych treści.
Jak uporządkować książki Ireny Małysy – praktyczna ściągawka
Dla łatwiejszego zaplanowania lektury można ująć dorobek autorki w proste zestawienie, które pokazuje zarówno kolejność serii, jak i rozróżnienie między kryminałami a książkami dla dzieci:
| Cykl / typ książki | Tytuł | Rok wydania |
| Baśka Zajda (tom 1–5) | W cieniu Babiej Góry / Więcej niż jedno życie / Daleko od Babiej Góry / Demony Babiej Góry / Polowanie na Babiej Górze | 2021 / 2022 / 2023 / 2024 / 2025 |
| Kryminał krakowski | Mosty na Wiśle | 2024 |
| Seria dziecięca „Psia chatka” | Szczeniaki w potrzebie / Trening czyni mistrza | 2026 / 2026 |
Jeśli chcesz zanurzyć się w pełen obraz twórczości Małysy, najpierw warto przejść przez całą historię Baśki Zajdy, potem odwiedzić kryminalny Kraków z „Mostów na Wiśle”, a na koniec – dla równowagi emocji – sięgnąć po spokojniejsze, zwierzęce opowieści z cyklu „Psia chatka”. To pozwala zobaczyć, jak jedna autorka w latach 2021–2026 rozwinęła się od górskiego kryminału do szerokiego, wielogatunkowego dorobku.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Od której książki Ireny Małysy najlepiej zacząć czytanie serii o Baśce Zajdzie?
Najlepiej zacząć od „W cieniu Babiej Góry”, ponieważ wprowadza bohaterkę, jej przeszłość i świat serii. To pierwszy tom, który buduje kontekst emocjonalny i fabularny dalszych części.
Jaka jest chronologiczna kolejność tomów serii Baśka Zajda?
Kolejność to: „W cieniu Babiej Góry” (2021), „Więcej niż jedno życie” (2022), „Daleko od Babiej Góry” (2023), „Demony Babiej Góry” (2024) i „Polowanie na Babiej Górze” (2025).
Czy można czytać tomy Baśki Zajdy w dowolnej kolejności?
Technicznie tak — każda książka ma własną zagadkę, więc fabuła główna będzie zrozumiała. Jednak bez lektury w porządku wydawniczym mniej czytelne będą wątki prywatne i rozwój postaci.
Czym jest powieść „Mosty na Wiśle”?
To samodzielny kryminał osadzony w Krakowie, łączący współczesne śledztwo z wątkami z II wojny światowej i lat 90. Autorka rezygnuje tu z Baśki Zajdy, zachowując jednak dramatyczny i historyczny wymiar historii.
Co to jest seria „Psia chatka” i dla kogo jest przeznaczona?
To cykl dla młodszych czytelników oparty na doświadczeniach autorki z domem tymczasowym dla zwierząt. Książki uczą empatii i odpowiedzialności wobec psów i kotów.
Jakie gatunki literackie uprawia Irena Małysa?
Pisze głównie kryminały — górskie z Baśką Zajdą i miejski („Mosty na Wiśle”) — oraz ciepłe opowieści dla dzieci o zwierzętach. W jej prozie widoczne są też elementy folkloru, historii i emocjonalnych wątków.
Dlaczego warto zaczynać od „W cieniu Babiej Góry”, a nie od późniejszych tomów?
Debiut przedstawia źródła traum bohaterki i kluczowe relacje, które wpływają na jej zachowanie w kolejnych częściach. Czytanie od początku pozwala lepiej zrozumieć motywacje i liczne nawiązania między tomami.